APA 7: TWs Editor & ChatGPT. (2023, September 26). Milky Way-Like Galaxies Found in Early Universe. PerEXP Teamworks. [Article Link]
Manchester Üniversitesi ve Kanada’daki Victoria Üniversitesi’nden bilim adamlarının da aralarında bulunduğu uluslararası bir araştırma ekibi, James Webb Uzay Teleskobu’nu (JWST) kullanarak çığır açıcı bir keşif yaptı. Samanyolu’na benzeyen galaksilerin evrende yaygın olduğunu ve şaşırtıcı bolluklarıyla beklentilere meydan okuduğunu buldular.
Bu galaksilerin evrende derin bir tarihi var, önemli bir kısmı 10 milyar yıl önce hatta daha önce şekillenmişti.
Samanyolu, yassı veya kompakt diski andıran şekliyle karakterize edilen ‘Disk’ galaksileri kategorisine aittir. Bu galaksiler merkezleri etrafında dönerler ve sıklıkla sarmal kollara sahiptirler. Bu tür galaksilerin yakın (Erken) evrende bol miktarda bulunduğuna ve benzersiz oluşum geçmişleri nedeniyle yaşamın gelişimine özellikle yardımcı olabileceğine inanılıyor.
Şimdiye kadar gökbilimciler, bu galaksi türlerinin görünüşte hassas olan biçimlerini (Formlarını) bozduğu varsayılan ve aynı zamanda sık sık galaksi birleşmelerinin damgasını vurduğu erken evrenin zorluklarına dayanamayacağı fikrini taşıyorlardı. (Kısacası bu tür galaksilerin erken evrenin zorluklarına dayanamayacağı düşüncesi söz konusu)
Astrophysical Journal’ın yakın tarihli bir yayınında ayrıntılı olarak açıklanan bu çığır açıcı açıklama, bu ‘Disk’ galaksilerinin aslında Hubble Uzay Teleskobu kullanılarak yapılan gözlemlere göre daha önce tahmin edilenden on kat daha fazla olduğunu ortaya koyuyor.
Manchester Üniversitesi’nde Galaksi Dışı Astronomi Profesörü olarak görev yapan Christopher Conselice’e göre: Hubble Uzay Teleskobu’nu kullanarak evren yaklaşık altı milyar yaşına gelene kadar disk galaksilerin neredeyse var olmadığını düşündük, bu yeni JWST sonuçları Samanyolu benzeri galaksilerin oluşma zamanını neredeyse evrenin başlangıcına itiyor.
Bu araştırma, evrenin evrimsel süreçlerine ilişkin mevcut anlayışa temelden meydan okuyor ve bilim adamlarını yeni kavramsal yollar keşfetmeye teşvik ediyor.
Victoria Üniversitesi’ni temsil eden başyazar Leonardo Ferreira şu yorumu yaptı: “30 yılı aşkın bir süredir, galaksilerin maruz kaldığı yaygın şiddetli karşılaşmalar nedeniyle bu disk galaksilerin erken evrende nadir olduğu düşünülüyordu. JWST’nin bu kadar çok galaksi bulması gerçeği bu aletin gücünün bir başka işareti. Galaksilerin yapılarının evrende daha erken hatta herkesin tahmin ettiğinden çok daha önce oluştuğunun bir başka işareti.”
Daha önce, disk benzeri yapılarıyla karakterize edilen Samanyolu’na benzeyen galaksilerin kozmik tarih boyunca nadir olduğu ve ancak evren daha olgun bir aşamaya ulaştığında ortaya çıktıkları inancı vardı.
Sonuçlarımıza dayanarak gökbilimcilerin ilk galaksilerin oluşumuna ve galaksi evriminin son 10 milyar yılda nasıl gerçekleştiğine ilişkin anlayışımızı yeniden düşünmeleri gerekiyor.
Christopher Conselice
Geçmişte gökbilimciler, Hubble Uzay Teleskobu’ndan elde edilen verilere dayanarak, galaksilerin ağırlıklı olarak birleşme olaylarını anımsatan düzensiz ve farklı yapılar sergiledikleri görüşünü savunuyorlardı. Bununla birlikte JWST’nin gelişmiş yetenekleri, bu galaksilerin gerçek yapısal özelliklerini ortaya çıkararak türünün ilk örneği olan bir açıklamayı sağladı. (Kısacası bu tür galaksilerin karmaşık bir dönemde var olabilmesi galaksilerin var olma yaşını çok daha önceye atıyor)
Bilim adamları bunun, evrendeki ‘Yapı’ oluşumunun önceden beklenenden çok daha hızlı gerçekleştiği fikrinin altını çizdiğini öne sürüyorlar.
Profesör Conselice daha da detaylandırıyor: “Bu JWST sonuçları, kendi Samanyolumuz gibi disk galaksilerinin evrendeki en yaygın galaksi türü olduğunu gösteriyor. Bu, çoğu yıldızın bu galaksilerde var olduğu ve oluştuğu anlamına gelir. Önümüzdeki sonuç, galaksi oluşumunun nasıl gerçekleştiğine dair tam anlayışımızı değiştiriyor. Sonuçlar aynı zamanda erken evrendeki karanlık madde hakkında çok az şey bildiğimiz önemli soruları da ortaya koyuyor.”
Kaynaklar
- WEBSITE University of Manchester News. (2023, September 22). Astronomers find abundance of Milky Way-like galaxies in early Universe, rewriting cosmic evolution theories. University of Manchester. [University of Manchester]
- JOURNAL Ferreira, L., Conselice, C. J., Sazonova, E., Ferrari, F., Caruana, J., Tohill, C., Lucatelli, G., Adams, N., Irodotou, D., Marshall, M. A., Roper, W. J., Lovell, C. C., Verma, A., Austin, D., Trussler, J., & Wilkins, S. M. (2023). The JWST Hubble Sequence: The Rest-frame Optical Evolution of Galaxy Structure at 1.5 < z < 6.5. The Astrophysical Journal, 955(2), 94. [The Astrophysical Journal]
